Rozwód

Zdrada a podział majątku po rozwodzie

Zostaw komentarz / Rozwód /

Pozostajesz z mężem we wspólnocie majątkowej, a małżeństwem jesteście od dziesięciu lat. Prowadzisz działalność gospodarczą w postaci spółki z o.o. osiągając dochód na poziomie 45.000 zł na rękę miesięcznie, zaś mąż jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę i zarabia 4.000 zł na miesiąc. Co naturalne, wobec takiej dysproporcji majątkowej, chcesz się zabezpieczyć na wypadek zdrady męża. Nurtuje Cię też pytanie, jak będzie wyglądał podział Waszego majątku po rozwodzie? Cóż, problemy te są niewątpliwie ważkie, jednak na początek zajmijmy się zagadnieniem… Czy zdrada małżeńska stanowi podstawę rozwodu i uznania winy? Musisz wiedzieć, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, małżonkowie są zobowiązani do zachowania wobec siebie wierności małżeńskiej. Polega ona przede wszystkim na ich fizycznej i duchowej wspólności, z całkowitym wykluczeniem udziału osób trzecich. Tym samym, poprzez dopuszczenie się zdrady małżeńskiej dochodzi do rażącego naruszenia zasady wierności małżeńskiej. Zdradą jest nie tylko postępowanie jednego z małżonków wobec osoby trzeciej, które jest cudzołóstwem, polegającym na kontakcie fizycznym o charakterze seksualnym, ale także takie, które jedynie stwarza jego pozory lub w inny sposób wykracza poza granice przyjętej normalnie obyczajowości i przyzwoitości. Aby jakieś zachowanie uznać za zdradę, musi ono naruszać normy moralne i być przejawem rażącej nielojalności wobec współmałżonka. Zdrada zawsze będzie powodem do rozwodu, jednakże pod warunkiem, że doprowadziła do trwałego i zupełnego rozkładu pożycia pomiędzy małżonkami. Musi więc być wyłączną przyczyną rozpadu związku. W takim przypadku, Sąd orzeknie, iż małżonek który się jej dopuścił ponosi wyłączną odpowiedzialność za klęskę Waszego małżeństwa, co rodzi ściśle określone skutki prawne… Z kolei związek jednego z małżonków z innym partnerem w czasie trwania małżeństwa, lecz dopiero po wystąpieniu zupełnego i trwałego rozkładu pożycia między małżonkami, nie daje podstawy do przypisania mu winy za rozpad związku. Jakie skutki wywołuje zdrada i uznanie małżonka za winnego rozkładu pożycia? Zgodne z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, wówczas jest on obowiązany do uiszczania alimentów na rzecz drugiego z nich, jeśli ten wystąpił z takim żądaniem. Warunkiem jest, jednak aby rozwód pociągnął za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego. Co istotne: uprawniony nie musi się znajdować w stanie niedostatku, małżonek wyłącznie winny jest obowiązany przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania jego usprawiedliwionych potrzeb. Uregulowanie takie wynika z faktu, iż gdyby nie doszło do rozwodu, małżonkowie mieliby prawo oczekiwania od siebie nawzajem wsparcia, a także pomocy materialnej. Stwierdzenie winy w rozkładzie pożycia stanowi podstawę do przyjęcia, że do rozwodu doszło w wyniku niezgodnych z zasadami moralnymi zachowań małżonka winnego. Mają one konsekwencje prawne właśnie w postaci obowiązku alimentacyjnego na rzecz małżonka niewinnego. Wskazać trzeba, że w związku z tym, będziesz musiała udowodnić, że po rozwodzie masz sytuację materialną gorszą niż w małżeństwie, oraz, że to pogorszenie to ma charakter istotny, czyli odczuwalny. Nie oznacza to jednak aż niedostatku. Tym samym, możesz zaspokajać swoje usprawiedliwione potrzeby, a nawet potrzeby wyższego rzędu i to na poziomie wyższym niż przeciętny w społeczeństwie, ale jednocześnie na poziomie niższym niż dotychczas w małżeństwie. Pojęcie „usprawiedliwionych potrzeb”, oraz „niedostatku” opisałem szeroko w artykule pt. „Alimenty oraz podział majątku po rozwodzie bez orzekania o winie”. Reasumując – jeśli Twój mąż dopuści się zdrady, będziesz mogła doprowadzić do uznania go przez Sąd za wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego i w efekcie uzyskać obciążenie go na Twoją rzecz alimentami, oczywiście po spełnieniu opisanych powyżej warunków. Czy zdrada wpływa na podział majątku wspólnego? Jeśli liczysz na to, że dopuszczenie się przez męża zdrady i uznanie go przez Sąd za wyłącznie winnego rozpadu Waszego małżeństwa, wpłynie na korzystny dla Ciebie podział majątku wspólnego przez Sąd, w efekcie czego uzyskasz jego większą część, to niestety głęboko się mylisz! Stopień winy w rozkładzie pożycia nie ma żadnego znaczenia dla zasad podziału wspólnego majątku małżonków. Oznacza to, iż przebiega on dokładnie tak samo, niezależnie od tego, kto ponosi winę z tego tytułu. Skoro wyjaśniliśmy już tę kwestię, przejdźmy do następnej – W jaki sposób możesz się zabezpieczyć na wypadek zdrady męża? Jedynym sposobem, w jaki możesz się zabezpieczyć na wypadek zdrady męża jest ustanowienie pomiędzy Wami rozdzielności majątkowej. Co to jest rozdzielność majątkowa? Rozdzielność majątkowa oznacza taki ustrój majątkowy panujący pomiędzy małżonkami, w którym istnieją dwa, całkowicie odrębne i niezależne majątki każdego z nich. Oznacza to zachowanie przez współmałżonków w wyłącznym posiadaniu zarówno składników majątku, który został nabyty przed ślubem, jak i tego który został nabyty później, a więc w trakcie trwania związku małżeńskiego, oczywiście już po ustanowieniu rozdzielności. Wskutek jej ustanowienia następuje wyłączenie wspólności majątkowej, która powstaje z mocy samego prawa z chwilą zawarcia pomiędzy stronami związku małżeńskiego. W jej miejsce powstaje rozdzielność, zaś każdy z małżonków sprawuje samodzielny zarząd swoimi aktywami. Tym samym, każdy z nich uzyskuje prawo do niezależnego dysponowania wszystkimi składnikami swojego majątku. Dzięki temu, dochody, jakie uzyskujesz z działalności gospodarczej, będą stanowiły Twój odrębny majątek, do którego mąż nie będzie miał żadnego prawa. W razie rozwodu, nie będzie on podlegał podziałowi pomiędzy Was. Ustanowienie rozdzielności majątkowej w waszym przypadku może nastąpić poprzez zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej, zwanej powszechnie „intercyzą”. W takim przypadku, majątek wspólny przestanie istnieć z dniem jej zwarcia. Musisz pamiętać, że kontrakt tego rodzaju musi posiadać dla swej ważności formę aktu notarialnego. W razie jej niezachowania, umowa taka nie wywoła żadnych skutków prawnych. Jeśli jednak nie chcesz wprowadzać rozdzielności majątkowej pomiędzy Was, wówczas pozostaje Ci w razie rozwodu, skorzystać z możliwości, jakie daje… Ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym Zasadą jest, że małżonkowie mają równy udział w majątku wspólnym, a więc de facto po 50%. Tak też najczęściej przebiega jego podział po rozwodzie pomiędzy nimi. Odpowiada to bowiem normalnemu układowi jaki panuje w małżeństwie, w którym dorobek jest z reguły skutkiem wspólnych starań obojga partnerów, niezależnie od tego w jakiej skali się one przejawiają. Z ważnych powodów, każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do jego powstania. Następuje to poprzez ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym. Jest to jednak dopuszczalne tylko i wyłącznie z ważnych przyczyn. Dodać trzeba, iż przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym. Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie precyzuje, czym są wspomniane „ważne powody”. Przyjmuje się, że są to względy natury etycznej, które sprawiają, że w danych okolicznościach równość udziałów małżonków w majątku wspólnym byłaby wyraźnie sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Inaczej rzecz ujmując, „ważne powody” są okolicznościami, które oceniane z punktu widzenia zasad współżycia społecznego sprzeciwiają się przyznaniu jednemu z małżonków korzyści z tej części majątku wspólnego, do której powstania nie przyczynił się on w żadnym stopniu. Należy mieć przy tym na uwadze całokształt postępowania małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej w zakresie wykonywania ciążących na nich obowiązków względem założonej rodziny. Oznacza to, że opisywana instytucja nie może mieć zastosowania w każdym przypadku faktycznej nierówności przyczynienia się każdego z małżonków do powstania majątku wspólnego, lecz tylko w tych sytuacjach, gdy małżonek, przeciwko któremu skierowane jest żądanie ustalenia nierównego udziału, w sposób rażący lub uporczywy nie przyczyniał się do powstania dorobku stosownie do posiadanych sił i możliwości zarobkowych. W praktyce przesłankami tego rodzaju jest alkoholizm, narkomania, uprawianie hazardu, znęcanie się nad rodziną, umyślne nie podejmowanie pracy zarobkowej oraz lekkomyślne trwonienie majątku. Jednak nawet wystąpienie jednego z tych przejawów nagannej postawy małżonka nie jest wystarczającą podstawą do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym. Do tego konieczne jest bowiem wykazanie, że jego naganne zachowanie pozostawało w związku przyczynowym z brakiem przyczyniania się do majątku wspólnego. I tu znowu spotykamy się ze zdradą! Jeśli bowiem jedno z małżonków swoją ciężką pracą przyczyniało się do pomnożenia majątku wspólnego, drugie zaś dopuszczając się zdrady, trwoniło te zasoby na swojego nowego partnera, obrzucając go prezentami, wydając pieniądze na hulanki i wspólne wyjazdy, może to stanowić wystarczającą przesłankę do ustalenia przez Sąd nierównych udziałów w majątku wspólnym. Podkreślić z całą mocą trzeba, że przesłanką do ustalenia nierównych

Zdrada a podział majątku po rozwodzie Dowiedz się więcej »

Jak rozliczyć w razie rozwodu nakłady z majątku osobistego na majątek osobisty przy rozdzielności majątkowej pomiędzy małżonkami?

Zostaw komentarz / Jednoosobowa Działalność, Ogólna, Rozwód, Spółka z o.o. /

Tak samo jak wiele osób prowadzących działalność gospodarczą, znalazłeś się w trudnej sytuacji – posiadasz z żoną rozdzielność majątkową, przy czym pomaga ona w prowadzeniu firmy, nie będąc w niej oficjalnie zatrudniona. W świetle prawa jest więc bezrobotna. Tymczasem, z wypracowanego przez Ciebie majątku zostało kupionych na nią, jako właścicielkę, kilka mieszkań. Co stanie z tym majątkiem w razie, gdyby doszło do rozwodu? Czy mieszkania „wrócą” do Ciebie, skoro żona ewidentnie nie posiadała środków na ich zakup? Czy też może odwrotnie – w związku z tym, że żona jest jedynym właścicielem tych lokali, nie będzie musiała się nimi z Tobą dzielić, jako byłym już mężem? Czy majątek osobisty współmałżonków podlega podziałowi po rozwodzie? Powinieneś wiedzieć, że majątki osobiste współmałżonków, a takie jedynie istnieją w Waszym małżeństwie, gdyż posiadacie ustrój rozdzielności majątkowej, nie podlegają podziałowi pomiędzy nich po rozwodzie, nawet, gdy zachodzi pomiędzy nimi duża różnica wartości. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy pomiędzy małżonkami została ustanowiona rozdzielność majątkowa z tzw. wyrównaniem dorobków, ale w Twoim przypadku tak nie jest. Oznacza to, że po orzeczeniu rozwodu, każdy ze współmałżonków pozostaje przy swoim majątku osobistym i nie dochodzi pomiędzy nimi do żadnych podziałów sądowych, gdyż takim podlega jedynie wypracowany majątek wspólny. Więcej pisałem o tym w artykule pt. „Alimenty oraz podział majątku po rozwodzie bez orzekania o winie” Powyższe oznacza, że mieszkania należące formalnie do Twojej żony, a więc stanowiące część jej majątku osobistego, po rozwodzie pozostaną jej własnością. Tego rodzaju perspektywa z całą pewnością nie budzi Twojego entuzjazmu, jednakże musisz zdawać sobie sprawę, iż nie jesteś na zupełnie przegranej pozycji. Z punktu widzenia prawnego bowiem, Twoje wydatki na zakup mieszkań żony stanowią… Wydatki i nakłady z majątku osobistego na majątek osobisty współmałżonka Musisz wiedzieć, że przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wyróżniają jedynie dwie sytuacje związane z rozliczeniem wydatków i nakładów pomiędzy małżonkami poczynionych: z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z nich, z majątku osobistego jednego z nich na majątek wspólny. W praktyce może zaistnieć jeszcze jedna – wydatki i nakłady z majątku osobistego jednego małżonka na majątek osobisty drugiego. Z tym właśnie przypadkiem mamy do czynienia, gdy pomiędzy małżonkami istnieje ustrój rozdzielności majątkowej. Niestety, wspomniany akt prawny nie reguluje takiej sytuacji. Dlatego też rozliczenie takich wydatków i nakładów odbywa się w oparciu na przepisy zawarte w Kodeksie cywilnym. Zanim przejdziemy do rozważań, w jaki sposób można odzyskać tego rodzaju inwestycje, najpierw wyjaśnijmy sobie… Co to są wydatki i nakłady? Definicja obu tych pojęć jest bardzo krótka i w zasadzie oczywista: „wydatkami” są wszelkie koszty ponoszone przez małżonków w związku z nabyciem nowych przedmiotów majątkowych, na przykład mieszkania czy samochodu, „nakłady” to wszelkiego rodzaju koszty przeznaczone na daną rzecz, a wynikające z konieczności utrzymania jej w odpowiednim stanie lub ulepszenia, na przykład na remont mieszkania. Jeśli więc mieszkania zostały kupione wyłącznie ze środków pieniężnych należących do Twojego majątku osobistego, to uznać trzeba, że poczyniłeś wydatki na majątek osobisty żony, gdyż pozostajesz z nią od samego początku małżeństwa w rozdzielności majątkowej. Wszelkie koszty poniesione z Twojego majątku na przedmiotowe lokale po ich nabyciu, będą już nie „wydatkami”, a „nakładami”. Jak odzyskać wydatki i nakłady z majątku osobistego na majątek osobisty współmałżonka? Jak wspomniałem powyżej, aby otrzymać zwrot wydatków i nakładów poczynionych ze swojego majątku osobistego na majątek osobisty współmałżonka, konieczne jest odwołanie się do przepisów Kodeksu cywilnego. Jakich? Z pomocą w takich sytuacjach przychodzą przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, zawarte w art. 405 i nast. w/w aktu prawnego. Zgodnie z nim, osoba która bez podstawy prawnej uzyskała korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązana jest do jej zwrotu na rzecz uprawnionego. Odnosząc powyższy przepis do sytuacji, w której nastąpiło nabycie mieszkań ze środków pieniężnych należących do majątku odrębnego jednego ze współmałżonków, niewątpliwie doszło po jego stronie do zubożenia, a po stronie drugiego małżonka przeciwnie – do wzbogacenia. Tym samym, aktywa majątku tego ostatniego niewątpliwie w ten sposób wzrosły, a zwiększenie to wyraża się właśnie wartością poczynionych na niego wydatków przez małżonka – inwestora. Czym jest bezpodstawne wzbogacenie? Jego istota polega na tym, że bez podstawy prawnej powstaje sytuacja, polegająca na wzroście majątku po stronie osoby wzbogaconej, kosztem jednoczesnego pogorszenia sytuacji majątkowej osoby zubożonej. Powoduje to, iż na tej właśnie podstawie można rozliczyć nakłady dokonane przez jednego z małżonków na majątek drugiego, w sytuacji, gdy domaga się on zwrotu ich wartości. Dotyczyć to może wszelkich wydatków na nieruchomość należącą tylko do jednego ze współmałżonków, w postaci na przykład przeprowadzenia remontu lokalu mieszkalnego. Musisz wiedzieć, że w myśl wskazanych powyżej przepisów, zubożony małżonek w pierwszej kolejności będzie mógł domagać się zwrotu korzyści w naturze, a dopiero gdy nie byłoby to możliwe – zapłaty jej wartości. Obowiązek wydania korzyści obejmuje nie tylko korzyść bezpośrednio uzyskaną, lecz także wszystko, co w razie zbycia, utraty lub uszkodzenia zostało uzyskane w jej zamian albo jako naprawienie szkody. Trzeba jednak pamiętać, iż aby skutecznie dochodzić zwrotu wydatków i nakładów, konieczne jest udowodnienie przez występującego z roszczeniem, że: doznał zubożenia, druga strona uzyskała wzbogacenie, istnieje związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy tymi obydwoma okolicznościami. Dodać należy, że obowiązek zwrotu uzyskanej korzyści wygasa, jeżeli wzbogacony zużył ją lub utracił, chyba że powinien liczyć się ze istnieniem takiej powinności. Jak odzyskać świadczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia? Aby odzyskać od swojej byłej żony poczynione wydatki z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, musisz wystąpić z odpowiednim pozwem. Właściwy miejscowo jest w tym przypadku Sąd, w którego okręgu pozwany, a więc Twoja była żona, ma miejsce zamieszkania. Jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza 100 tys. zł, wówczas powództwo wytacza się przed Sąd rejonowy. W sytuacji zaś, w której wartość ta jest wyższa, pozew należy złożyć w Sądzie okręgowym. Podkreślić należy, że to na Tobie, jako powodzie spoczywa w całości obowiązek udowodnienia, że zaszły okoliczności, które podniosłeś w pozwie, a więc, że dokonałeś wydatków na mieszkania żony faktycznie ze swojego majątku osobistego. Możesz w tym celu posłużyć się wszelkimi środkami dowodowymi, w tym przede wszystkim dokumentami w postaci potwierdzenia przelewów, jak również świadkami. Musisz przy tym pamiętać, aby przed wystąpieniem przez Ciebie do Sądu nie upłynął… Termin przedawnienia Roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia ulegają przedawnieniu w terminie sześciu lat, przy czym jego bieg rozpoczyna się od dnia, w którym stały się one wymagalne. Trzeba mieć jednak na uwadze, iż ponieważ Twoje wydatki na nieruchomości żony zostały poczynione w czasie trwania związku małżeńskiego, zastosowanie ma przepis Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, co do roszczeń, które przysługują jednemu z małżonków przeciwko drugiemu – przez czas trwania małżeństwa. W Twoim przypadku więc, termin przedawnienia przysługujących Ci roszczeń w stosunku do żony, rozpocznie się dopiero od daty, kiedy zostało rozwiązane Wasze małżeństwo, a więc po uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Co się stanie, gdy upłynie termin przedawnienia? Otóż, w takim przypadku, roszczenie formalnie nie wygasa, a więc istnieje dalej, jednak osoba, przeciwko której ono przysługuje może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Pomoc żony w firmie O pomocy formalnie niezatrudnionej żony w firmie pisałem szczegółowo we wpisie „Alimenty oraz podział majątku po rozwodzie bez orzekania o winie” – jeśli chcesz się dowiedzieć więcej, powinieneś się z nim zapoznać. Tutaj jedynie ograniczę się do konkluzji, iż fakt, że Twoja żona udzielała pomocy w prowadzeniu prze Ciebie firmy, nie ma żadnego wpływu na panujące pomiędzy Wami stosunki majątkowe. Niezasadne było żądanie powódki zasądzenia odsetek ustawowych od daty orzeczenia rozwodu stron, bowiem świadczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia jest świadczeniem bezterminowym i wymaga dla swej wymagalności wezwania do zapłaty. Skoro powódka nie wzywała pozwanego do zapłaty przed datą wytoczenia powództwa, to wymagalność roszczenia powódki mogła powstać najwcześniej z datą doręczenia pozwu w niniejszej sprawie. Rozliczenia mogą przybierać postać rozliczeń wyrównawczych, związanych z przyczynieniem się przez jednego z konkubentów (małżonków) do powiększenia majątku drugiego z nich. Jeżeli wspólna aktywność konkubentów (małżonków), ze względu na brak wymaganych przez prawo przesłanek, nie doprowadziła do wspólności określonych przedmiotów majątkowych, wzajemne rozliczenia mogą być dokonane na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, o rozliczeniu nakładów i wydatków na cudzą rzecz. Przy czym zgodnie z utrwalonym stanowiskiem nauki i judykatury przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu należy

Jak rozliczyć w razie rozwodu nakłady z majątku osobistego na majątek osobisty przy rozdzielności majątkowej pomiędzy małżonkami? Dowiedz się więcej »